ایجاد رابطه عاشقانه از شیرین‌ترین اتفاقات زندگی هر فردی می‌تواند باشد؛ اما گاها فراموش می‌کنیم که حفظ آن رابطه نیاز به دقت، آگاهی و توجه فراوان دارد. به دنبال بروز مشکل در رابطه زوجین و دیگر روابط بین فردی، بسیاری از افراد سعی در پنهان‌سازی و بی‌توجهی به آن را دارند؛ که به هیچ وجه درست نیست. گذراندن دوره‌هایی مانند زوج درمانی به هر دو طرف کمک می‌کند تا از رابطه خود محافظت کنند یا دوباره آن را احیا کنند.
در این مقاله از وب‌سایت دکتر حامد توکلی قصد داریم با معرفی زوج درمانی و انواع رویکردها و تکنیک‌های درمانی رایج آن، شما را با جلسات مشاوره روانشناسی زوج هم آشنا کنیم. در ادامه با هر سوالی که مواجه شدید، می‌توانید برای ما یادداشت کنید تا تیم دکتر با نظارت مستقیم ایشان به شما پاسخ دهند.
زوج درمانی چیست؟
زوج درمانی می‌تواند به زوجین کمک کند الگوهای تعارض، مشکلات ارتباطی و نیازهای برآورده‌نشده در رابطه را بهتر شناسایی کنند. نتیجه درمان برای همه زوج‌ها یکسان نیست و به عواملی مانند نوع مشکل، مدت‌زمان تعارض، میزان همکاری طرفین و رویکرد درمانی بستگی دارد. در برخی موارد، هدف درمان بهبود رابطه است و در برخی شرایط نیز می‌تواند به تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر درباره ادامه یا پایان رابطه کمک کند.
فرقی نمی‌کند که مشکل شما در زمینه مسائل مشاوره جنسی، اعتیاد، خیانت، حسادت یا افسردگی طرفین باشد، دکتر شما با مشارکت فعال و متمرکز در رابطه می‌تواند راه حل مناسبی ارائه کند. در صفحه مشاوره افسردگی شما می توانید درباره علائم و راه‌های درمان افسردگی بیشتر بخوانید.
چرا نیاز به درمان زوج داریم؟
مسائل مختلفی منجر به بروز دعوا و بحث‌های طولانی مدت یا نفس‌گیر می‌شوند. در مرور زمان این مشکلات باعث بروز آسیب‌های عمیق روحی به زن و مرد می‌شوند و سپس کل زندگی آن‌ها را مختل می‌کنند. در اینجا به برخی مواردی که زوجین برای آن‌ها به مشاور مراجعه می‌کنند را آورده‌ایم:
- خیانت
- اعتیاد
- کنترل خشم
- اصرار به طلاق
- مشکلات جنسی
- درگیری و دعواهای مکرر
- وسواس‌های رفتاری و فکری
- مسائل خانوادگی و گذشته زوجین
اهداف زوج درمانی چیست؟
در زوج درمانی یک دکتر روانشناس ماهر به دو فردی که در رابطه عاطفی هستند، مشاوره می‌دهد و سعی در بهبود وضعیت رابطه آن دو دارد. ممکن است در طی این جلسات، نیاز به جلسات مشاوره فردی هم باشد؛ که به صورت انفرادی برخی مسائل را با هر یک در میان بگذارد. اهداف اصلی زوج درمانی به شرح زیر هستند:
- در برخی از مواقع، تعارض و تضاد در زندگی به بیشترین مقدار خود می‌رسد؛ تا حدی که دیگر قابل تحمل نیست! در این مواقع زوج درمانگر به آموزش به زوجین می‌پردازد تا میزان تعارض در زندگی را کاهش دهد. در این صورت آسیب روحی و جسمی کمتری به دو طرف وارد می‌شود و می‌توانند بدون درگیری به تفاهم برسند.
- گاها پیش می‌آید که انتظارات و توقعات زوجین از همدیگر بالاست و طرف مقابل در برطرف کردن این انتظارات ناتوان است! همچنین ممکن است درک درستی از توقعات پارتنر خود نداشته باشند. هدف دکتر در این مواقع آگاه‌سازی هر طرف از انتظارات دیگری و ارائه راهکارهای مثبت در جهت رسیدن به تعادل در زوج است.
- در اغلب اوقات زوجین از تامین نیازهای اساسی یک رابطه سالم و عاشقانه اطلاعی ندارند. این ناآگاهی منجر به بروز بسیاری از سوء تفاهمات و مشکلات ریشه‌ای در رابطه می‌گردد. زوج درمانی در این حالت نیز با هدف آموزش ابراز عشق و احساسات، گسترش تمایلات جنسی مناسب و نحوه بازگو کردن خواسته‌ها صورت می‌گیرد.
- زوج درمانی همچنین در زمینه بهبود و تغییر رویکردهای منفی و نامناسب تمرکز دارد. این تغییر رویکردها و رفتارها شامل دادن پاسخ‌های منفی و بدون دلیل، بروز خشم بدون کنترل و ناتوانی در مدیریت موثر مشکلات می‌باشد.
در واقع اهداف زیادی پشت این زمینه از روان درمانی قرار دارد که به تشخیص پزشک، همان منظور می‌شود. بهتر است بدانید شرکت در جلساتی مانند مشاوره قبل از ازدواج می‌تواند به شما کمک کند تا درک مناسبی از زندگی زناشویی و هر نوع رابطه مشترک دیگری پیدا کنید. اینگونه با آگاهی کامل تصمیم خود را می‌گیرید و می‌توانید مشکلات را به راحتی پشت سر بگذارید.
انواع رویکردهای زوج درمانی
رویکردهای زوج درمانی به طور کل شامل موارد زیر هستند.
زوج درمانی شناختی رفتاری (CBT)
در رویکرد شناختی رفتاری یا CBT، درمانگر به زوجین کمک می‌کند افکار، باورها و الگوهای رفتاری‌ای را که در ایجاد یا تشدید تعارض نقش دارند شناسایی و بررسی کنند. این رویکرد می‌تواند در برخی مشکلات ارتباطی زوجین، در کنار سایر روش‌های درمانی، مورد استفاده قرار گیرد. این رویکرد در سه مرحله ارزیابی و بررسی، بازخورد رویکرد و درمان انجام می‌شود و تاثیر بسزایی دارد.
درمان متکی بر احساسات (EFT)
رویکرد متکی بر عواطف و احساسات روی هیجانات زن و مرد تاثیر می‌گذارد. در طی این درمان هیجان مدار، یک زوج با بازسازی احساسات مثبت و هیجانات، تصمیم به احیای رابطه عاشقانه خود می‌گیرند. هدف زوج درمانی هیجان مدار یا EFT این است که کیفیت زندگی زوجین را بالاتر ببرد و تمرکز افکار آن‌ها را روی حفظ و مراقبت از رابطه بیاورد.
زوج درمانی راه حل محور
رویکرد راه حل محور با کمک گرفتن از میزان تعامل مناسبی که بین زن و مرد وجود دارد، پیش می‌رود. به این صورت که با توجه به تفاهمات زوجین، تصمیم به حل گلایه‌های هردوی آن‌ها گرفته می‌شود. در ادامه آن نیز باعث بروز حس خوب و مثبت بین هردوی آن‌ها می‌شود. در اغلب مواقع دکتر روانشناس تصمیم می‌گیرد تا مطابق با اصول روانشناسی بالینی، نسبی نگری را در برابر مطلق نگری به مراجعین خود آموزش دهد.
پیشنهاد ما: در صورتی که اختلافات زوجین بیشتر از حد معمول باشند و به بحران تبدیل شوند، هردو یا یکی از آن‌ها به طلاق و جدایی فکر می‌کنند. در جلسات مشاوره طلاق می‌توانید درباره آینده خود تصمیم درستی بگیرید و راهنمایی‌های یک متخصص را در زندگی خود اجرا کنید.
تکنیک های درمانگر در مشاوره
با توجه به هریک از درمان‌ها و رویکردهایی که در بخش قبل تعریف کردیم، تکنیک‌های متناسب با هر رویکرد نیز وجود دارند. در کنار همه این‌ها دو تکنیک روانشناسی رایج نیز به نام‌های گاتمن و ایماگو وجود دارند. بد نیست که برای تحکیم روابط خود اطلاعاتی در مورد این تکنیک‌ها نیز کسب کنید.
1. تکنیک گاتمن
تکنیک گاتمن از مهارت حل مسئله ذهن زن و مرد استفاده می‌کند. در واقع وقتی بین زن و مرد درگیری و بحث شکل می‌گیرد، لازم است تا در مورد آن موضوع فکر کنند و تمام جوانبش را ارزیابی و پردازش کنند. هدف گاتمن این است که کیفیت صمیمیت و دوستی بین زوجین را افزایش دهد. همچنین موجب می‌شود تا در عین حفظ احترام بتوان دیدگاه‌ها و افکار ذهن را بیان کرد.
2. تکنیک ایماگو
تکنیک ایماگو یک روش درمان تلفیقی در روانشناسی است. در این تکنیک فرد مولفه‌های ناخودآگاه خود را می‌شناسد و می‌تواند کلید دستیابی به راه حل مشکلات را پیدا کند. وقتی حجم زیادی از مشکلات و درگیری در رابطه به وجود می‌آيد طرفین به دنبال فردی خارج از رابطه می‌گردند تا آرامش پیدا کنند. زوج درمانی ایماگو به دنبال دلایل اصلی این رفتارها می‌پردازد و به شما کمک می‌کند از بروز آن‌ها جلوگیری کنید.
مشاوره زوج درمانی چیست و چگونه انجام می شود؟
مشاوره زوج درمانی شامل جلساتی با حضور زن و مرد و یک دکتر روانشناس در تهران است. در ابتدای این جلسات ضمن معرفی دکتر، سوالاتی از زوجین پرسیده می‌شود که در بخش بعدی نمونه‌هایی از آن‌ها را آورده‌ایم. پس از پاسخ‌دهی به این سوالات، درمانگر به شما درباره وضعیت فعلی توضیح کوتاهی می‌دهد و یک مسیر درمان برای شما مشخص می‌کند.
در این بخش شما می‌توانید بفهمید حدودا چقدر زمان برای زوج درمانی رابطه خود نیاز دارید. ممکن است لازم باشد چند جلسه مشاوره خانواده داشته باشید و برخی مسائل را با حضور اعضای خانواده حل کنید. سپس کافی‌ست تا به توصیه‌های دکتر خود گوش کنید و سعی کنید منعطف‌تر باشید تا تغییر را در زندگی خود ببینید.
سوالاتی که در مشاوره زوج درمانی پرسیده می شود
در جلسات زوج درمانی سوالات مبنی بر شرایط فعلی و گذشته رابطه زوج پرسیده می‌شود. بخشی از این سوالات شامل موارد زیر هستند:
- انتظارات و توقعات شما از رابطه با همسرتان چیست؟
- به نظر شما همسرتان برای بهبود شرایط چه کاری می‌تواند انجام دهد؟
- به نظر شما همسرتان چه انتظاراتی از شما دارد؟
- برای بهبود اوضاع رابطه خود حاضرید چه کارهایی انجام دهید؟
- آیا تابحال مشکلات خود را برای افراد غیر متخصص عنوان کرده‌اید؟
- از رابطه جنسی خود چقدر رضایت دارید؟
- چقدر به بهبود رابطه خود امیدوار هستید؟
نتیجه جلسات زوج درمانی
زوج درمانی نوعی از درمان روانشناسی است که در طول زمان تاثیر خود را نشان می‌دهد. گاهی نیز ممکن است فقط با یک جمله رفتاری از همسر خود ببینید که انگار با بهترین فرد جهان وارد رابطه شدید.
گاهی هم برای حل یک مشکل که به نظر ساده می‌رسد، لازم است چند ماه جلسات خود را ادامه دهید. در طول جلسات زوج درمانی، زوجین می‌توانند شناخت دقیق‌تری از مشکلات رابطه و الگوهای رفتاری خود پیدا کنند. این فرایند در برخی افراد می‌تواند به کاهش تعارض، بهبود ارتباط و تصمیم‌گیری آگاهانه‌تر درباره رابطه کمک کند.
اثربخشی زوج درمانی به چه عواملی بستگی دارد؟
زوج درمانی برای همه زوج‌ها نتیجه یکسانی ندارد. میزان اثربخشی جلسات به نوع تعارض، مدت‌زمان مشکلات، انگیزه هر دو نفر برای تغییر و رویکرد درمانی مورد استفاده بستگی دارد.
معمولاً زمانی احتمال دستیابی به نتیجه مناسب بیشتر است که زوجین پیش از مزمن‌شدن تعارض‌ها برای دریافت کمک تخصصی اقدام کنند و هر دو نفر در جلسات مشارکت فعالی داشته باشند. همچنین صداقت در بیان مشکلات، انجام تمرین‌های پیشنهادی درمانگر و پیگیری منظم جلسات می‌تواند بر روند درمان تأثیر بگذارد.
در بعضی روابط، هدف زوج درمانی بازسازی صمیمیت و بهبود ارتباط است. در برخی شرایط نیز ممکن است جلسات به زوجین کمک کند درباره ادامه رابطه یا جدایی تصمیم آگاهانه‌تری بگیرند. بنابراین موفقیت زوج درمانی لزوماً به معنای ادامه رابطه نیست، بلکه می‌تواند به معنای رسیدن به یک تصمیم سالم‌تر و کاهش تعارض نیز باشد.
زوج درمانی دکتر توکلی
دکتر حامد توکلی دارای بیش از ۱۰ سال سابقه در زوج درمانی، مشاوره اعتیاد، خیانت و مشکلات جنسی است. شما عزیزان می‌توانید از هرجای دنیا با دکتر توکلی جلسه زوج یا فردی داشته باشید؛ تنها کافی‌ست یک پیام به واتساپ شماره 09354575872 بفرستید. تیم پشتیبانی در 24 ساعت شبانه روز آماده پاسخگویی به سوالات شما عزیزان هستند.
